24 01 2015

ÜNİTE-2 YERYÜZÜNDE YAŞAM

ÜNİTE-2

YERYÜZÜNDE YAŞAM

 

 

Konu Başlığı

HARİTALARIN DİLİ

(1Ders Saati)

Kazanım

Ünite ile ilgili kavramları kullanarak kıtaların,okyanusların ve ülkemizin coğrafi konumunu tanımlar

 

Verilen Bilgiler

 

*DÜNYANIN ŞEKLİ

Dünya’nın kutuplardan basık Ekvatordan şişkin kendine özgü şekline GEOİD denir.

 

*PARALELER

Ekvatora paralel olarak uzanan ve dünyayı çepeçevre

dolanan dairelere paralel denir.

 

Özellikleri:

♦         90 Tane Güney yarımkürede 90 tane de Kuzey yarımkürede olmak üzere toplam 180 tanedir.

♦         Kuzey yanmküredeki 90 tane paralel dairesine kuzey paralelleri, Güney yanmküredeki 90 tane paralele Güney paralelleri denir.

♦         En uzun paralel dairesi EKVATOR’dur.

♦         Paralellerin uzunlukları Ekvator’dan kutuplara doğru azahr. 90° Kuzey ve 90° Güney paraleli nokta şeklindedir.Paralellerin uzunluklannın azalmasına bağlı olarak Ekvatordan kutuplara doğru gidildikçe Dünyanın çizgisel hızı azalır.

♦         Paraleller arasındaki uzaklık dünyanın her yerinde eşit olup 111 kilometredir.

Aynı paralel dairesi üzerinde;

1-     Güneş ışınlarının geliş açısı

2-     Gölge boyu

3-     Dünyanın kendi etrafındaki dönüş hızı

4-     Yerçekimi kuvveti

5-     Gece ve gündüz süresi eşittir.

Bazıözel paralel daireleri (enlemler) vardır;

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Enlemin etkileri:

*İklimi etkiler. Güneş ışınlarının geliş açısına bağlı olarak Ekvator ve çevresinde sıcak iklimler görülür. Kutuplara gidildikçe soğuk iklimler görülür.

*Bitki örtüsünü etkiler. iklime bağlı olarak bitki örtüsü değişir.

*Deniz Suyu tuzluluğu değişir. Buharlaşmaya bağlı olarak Ekvatora yakın denizlerin tuzluluğu fazla, kutuplara doğru gidildikçe tuzluluk azalır.

*Yağış ve akarsuların rejimi değişir.

 

*MERİDYENLER

Bir kutuptan diğer kutuba ulaşan ve ekvator ile paralelleri dik kesen yarım çemberlere meridyendenir

Özellikleri:

♦         Başlangıç meridyeni, İngiltere’de Londra yakınlarındaki Greenwich kasabasındaki aynı adla anılan gözlem evinden geçen meridyen yayı olarak kabul edilir.

♦         Greenwich’in dogusunda 180, batısında da 180 olmak üzere toplam 360 tane batı meridyen yayı vardır. Doğusundakilere Doğu meridyenleri, batısındakilere meridyenleri denir.

♦         Meridyenlerin boyları  birbirine eşittir.

♦         Meridyenlerin aralarındaki mesafe Ekvatordan kutuplara doğru azalır. Meridyenler kutuplarda birleşir.

♦         Meridyenlerin dereceleri başlangıç meridyeninden doğuya ve batıya doğru gittikçe artar.

♦         Meridyenlerin birbirinden en uzak oldukları yer Ekvator üzeridir. Burada iki paralel arası 111 km’dir.

♦         İki meridyen arasında 4 dakikalık yerel saat farkı vardır.

♦         Aynı meridyen üzerindeki bütün noktalarda yerel saat aynıdır

 

Yerel Saat Hesaplamaları

**İki boylam arası 4 dakikadır

Yerel Saat hesaplamalarında aşağıdakilere dikkat ediniz!

1.             Önce verilen yerler arasındaki boylam farkını bulunuz. Boylamların her ikisi de doğuda veya her ikisi de batıda ise verilen boylamların farkını alın ve 4 ile çarpın.

2.             Verilen boylamların birisi doğu boylamı birisi batı boylamı ise her ikisini toplayıp 4 ile çarpın.

3.             Doğudaki yerlerde batıya göre güneş daha önce doğduğu için   yerel saat daha ileridir.

Örnek Soru: 30° doğu boylamı üzerinde yer alan Bilecik ile 33° doğu boylamı üzerinde yer alan Ankara arasında kaç dakikalık bir yerel saat farkı vardır?

 

 

 

Çözüm: öncelikle verilen şehirlerin arasındaki boylam sayısını buluruz. Verilen boylamların ikisi de doğu boylamı olduğu için;

 

33-30=3 boylam fark vardır.

Sonra aradaki dakika farkını buluruz.

iki boylam arası 4dakika olduğundan;

3x4= 12 dakika.

Bilecik ile Ankara arasında 12 dakikahk bir zaman farkı

vardır.

*KUTUP:Yeryuvarlağının ekseninin her bir ucuna kutup denir.Dünyanın Kuzey ve Güney olmak üzere iki kutbu vardır.

 

*KITALAR ve OKYANUSLAR

(Dünya yüzeyinin % 71’i Okyanus ve denizlerle, %29’u karalarla kaplıdır.)

Kıta: Kendine bağlı olan adalarla, etrafı denizlerle ve okyanuslarla çevrili olan büyük kara parçalarına denir.

Kıtalar:

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Okyanus:Kıtalar arasındaki büyük çukurlarda kalan geniş vederin su kütlelerine denir. Okyanuslar büyükten küçüğe;

Büyük Okyanus, Atlas Okyanusu ve Hint Okyanusudur

 NOT: Kuzey yarımkürede karalar güney yarımküredekilerden daha fazladır. Bu nedenle Kuzey yarımküre güney yarımküreye göre 1-2 derece daha sıcaktır

 

*COĞRAFİ KONUM

 

1. Özel Konum:Bir ülkenin bulunduğu kıta, komşu ülkeleri, çevresindeki denizler, ticaret yollarına göre durumunu açıklar

Türkiye'nin Özel Konumu Ve Sonuçları

1.Üç tarafı denizlerle çevrili, yer şekilleri bakımından zengin iki yarım adadan oluşur

2.Türkiye Avrupa’dan iki, Asya’dan ise altı devletle komsudur.

3-Dünya petrollerinin %60’nm çıkarıldığı Ortadoğu ülkelerine komsudur

4-.60’dan fazla maden çeşidi, zengin su kaynaklan, 70 milyonun üzerindeki genç nüfusu ve gelişmekte olan ekonomik gücü ile stratejik önemi artmıştır.

 

 

5.Türkiye’nin ortalama yükseltisi  batıdan doğuya doğru gittikçe yükselti artar.

*Sıcaklık değerleri batıdan doğuya gittikçe azalır.

*Karasallık değerleri batıdan doğuya gittikçeartar.

6.Türkiye’nin dağları genellikle Doğu-Batı istikametinde uzanmaktadır.

*iç kısımlara deniz etkisi fazla sokulamaz.

*D-B yönünde ulaşım kolaylıkla sağlanırken, K-G yönünde ancak bazı geçitlerden faydalanılır.

 

2-Matematik Konum:Bir ülkenin enlem ve boylamlarla ifadesidir

Türkiye’nin Matematik Konumu: 36°-42°kuzey enlemleri, 26°-45° doğu boylamları arasında yer alır.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Türkiye’nin Matematik Konumunun Sonuçları;

1-   Güneyden kuzeye doğru gidildikçe güneş ışınlarının geliş açısı küçülür ve sıcaklık azalır.

2-   Kuzeyden esen rüzgarlar soğuktur ve sıcaklığı düşürür, güneyden esen rüzgarlar ise sıcaktır ve sıcaklığı artırır.

3-   Güneyden kuzeye doğru gidildikçe deniz suyu tuzluluğu azalır. Örneğin Karadeniz Akdenizden daha az tuzludur.

4-Türkiye Orta Kuşakta yer almasından dolayı dört mevsim belirgin olarak yaşanır

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

288
0
0
Yorum Yaz